Replica Planetarium Eise Eisinga - Achterhoeks Planetarium

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Replica planetarium Eise Eisinga
Henk Olthof is in zijn leven niet vaak de IJssel over geweest, maar Franeker stond op zijn verlanglijstje. Hij is er een keer of drie geweest en is daarbij onder de indruk geraakt van de persoon van Eise Eisinga en zijn 'hemel op aarde'. Niet verwonderlijk, ze hebben veel gemeen: beiden waren autodidact, beiden zijn ondernemers en geen astronomen, beiden waren gepassioneerd voor de sterren en planeten, beiden hadden de intentie om de mensen op zich heen een beter begrip bij te brengen van wat er in het heelal plaatsvindt, beiden waren een tikkie eigenzinnig en hadden een enorm doorzettingsvermogen. Aan de hand van het boekje Eise Eisinga Binnenste Buiten van N. Noordmans bouwde Henk vervolgens zijn eigen versie van het planetarium van Franeker. Hij noemde het wel een replica, maar hij week op zoveel punten af van het planetarium van Eise Eisinga dat we beter kunnen spreken van een planetarium naar voorbeeld van het planetarium van Eise Eisinga.

Wie was die Eise Eisinga uit Franeker?

Eise Eisinga werd in 1744 in Drontrijp geboren. Zijn vader was van beroep wolkammer. Na enige jaren de dorpsschool bezocht te hebben werd hij in het bedrijf van zijn vader opgeleid. Van jongs af had hij echter grote interesse en aanleg voor wis- en sterrenkunde. Daarnaast liet zijn vader hem ook kennisnemen van de werktuigbouwkunde. Op jonge leeftijd ging Eise regelmatig naar Franeker,  waar hij samen met een andere amateur de reken- en meetkundige boeken van de Griek Euclides bestudeerde. Hoger onderwijs heeft hij nooit genoten (Franeker had in die tijd een universiteit). Eise was echter uitermate begaafd. Op 15-jarige leeftijd had hij al zijn eerste boek geschreven: een rekenboek met 665 beschreven bladzijden. Later volgden nog werken over de astronomie (Starre-loopkunde), over zonnewijzers en een almanak met alle zons- en maansverduisteringen van 1762 tot 1800. In 1768 trouwde hij met Pietje Jacobs, waarna hij zich als wolkammer in Franeker vestigde in het pand waar nu het museum gevestigd is.  
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu